Uçuş Rötar Sorgulama: Uçağınız Gerçekten Nerede?
Havayolu "zamanında" diyor ama içinize sinmiyor mu? Tarife duyurusunu beklemeden, uçağın gerçek konumundan gecikmeyi kendiniz görün.
Rötar bilgisi neden çoğu zaman geç gelir?
Havayolu uygulamaları ve havalimanı ekranları planlanmış tarifeyle başlar; gecikme ancak havayolu sisteme işlediğinde görünür. Bu yüzden "uçağınız zamanında" yazarken uçak daha kalkış meydanına inmemiş bile olabilir. Tarife bir niyettir; uçağın gerçekte nerede olduğu ise ölçülebilir bir gerçektir — ve herkese açıktır.
En dürüst gösterge: uçağın canlı konumu
Bir uçuşun gecikip gecikmeyeceğini anlamanın en sağlam yolu, o seferi uçacak uçağın şu an nerede olduğuna bakmaktır. Uçak hâlâ başka bir şehirdeyse, biletteki saate yetişemeyeceği ortadadır. Canlı radar haritamızda uçağı bulduğunuzda ne tahmine ne duyuruya muhtaç kalırsınız: konum, hız ve tahmini varış süresi gözünüzün önündedir.
Üç adımda rötar kontrolü
Birinci adım: biletinizdeki uçuş kodunu alın (TK1979, PC1234 gibi). İkinci adım: ucustakip.com'daki arama kutusuna yazın — dış hat uçuşlarında bilet kodu otomatik olarak uçağın çağrı koduna çevrilir; kod bulunamazsa kalkış şehrini aratın. Üçüncü adım: uçuş listede yoksa uçak büyük olasılıkla henüz kalkmamıştır — bu da başlı başına pratik bir gecikme işaretidir. Kod türlerinin ayrıntısı için uçuş numarası ile sorgulama rehberine bakın.
Varış havalimanından kontrol
Uçuş kodunu bilmiyorsanız varış havalimanının panosunu açın: örneğin İstanbul Havalimanı gelen uçuşlar sayfası, o an havada olup IST'ye inecek her uçağı kalan süresiyle sıralar. Beklediğiniz şehirden gelen uçak listede belirdiyse yola çıkmıştır; "~45 dk" gibi etiket, uçağın anlık konumu ve hızından hesaplanan tahmini varıştır. Karşılamaya gidecekler için Karşılama Ekranı aynı bilgiyi büyük puntoyla gösterir.
Uçak inince yolcu ne zaman çıkar?
İnişle kapı arasında park, pasaport ve bagaj vardır: iç hatta 20-35 dakika, dış hatta pasaport kuyruğu ve bagaja göre çoğu zaman 40-90 dakika pay bırakın. Yolculuğunuzu planlarken tahmini varışın üstüne bu süreyi ekleyin.
Türkiye'de rötar hakları: SHY-YOLCU
Türkiye'deki havalimanlarına ya da havalimanlarından uçan Türk havayollarının ve Türkiye'den kalkan yabancı havayollarının uçuşlarında yolcu hakları, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün SHY-YOLCU yönetmeliğiyle belirlenir. Yönetmeliğe göre kalkış, 1.500 km'ye kadar olan uçuşlarda ve tüm iç hatlarda 2 saat, 1.500–3.500 km arası uçuşlarda 3 saat, daha uzun uçuşlarda 4 saat ya da daha fazla gecikirse havayolu yolcuya şunları sağlamakla yükümlüdür:
| 2–3 saat gecikme | Makul ölçüde sıcak ve soğuk içecek |
| 3–5 saat gecikme | İçeceğe ek olarak kahvaltı ya da yemek |
| 5 saat ve üzeri | İlave içecek ve hafif yemek; isteyen yolcuya bilet bedelinin 7 gün içinde iadesi |
| Kalkış ertesi güne kalırsa | Konaklama ve otele ulaşım |
Ayrıca yolcuya iki ücretsiz telefon görüşmesi, faks ya da e-posta imkânı tanınır.
2024 değişikliği: 3 saatlik geç varışta tazminat
10 Aralık 2024'te Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle önemli bir kural eklendi: uçuş teknik ve operasyonel nedenlerle tehir edilir ve yolcu planlanan son varış noktasına 3 saat ya da daha fazla gecikmeyle ulaşırsa, havayolu iptal hâlindeki tazminat ve iade yükümlülüklerini yerine getirir. Tazminat tutarları şöyledir:
| İç hat uçuşlar | 100 avro |
| Dış hat, 1.500 km ve altı | 250 avro |
| Dış hat, 1.500–3.500 km | 400 avro |
| Dış hat, 3.500 km üzeri | 600 avro |
Tutarın Türk lirası karşılığı, tazminatın ödendiği günün Merkez Bankası döviz satış kuruyla hesaplanır. Yönetmeliğe göre olağanüstü hâller (meteorolojik şartlar, doğal afetler, güvenlik riskleri, siyasi istikrarsızlık, grev gibi) iptalde tazminat yükümlülüğünü ortadan kaldırabilir; 2024'te eklenen tehir tazminatı ise açıkça teknik ve operasyonel nedenlerle sınırlıdır. Yani kar ya da sis nedeniyle oluşan bir rötar, kural olarak tazminat doğurmaz; ancak ikram ve konaklama gibi yardım yükümlülükleri sürer.
Avrupa'dan kalkan uçuşlar: 261/2004 sayılı AB tüzüğü
Avrupa Birliği'nin resmî Your Europe sayfasına göre AB tüzüğü; AB'den kalkan tüm uçuşları, AB içi uçuşları ve AB dışından AB'ye bir AB havayoluyla gelen uçuşları kapsar. Yani Almanya'dan Türkiye'ye dönüşte THY ya da Pegasus ile uçan bir yolcu bu kapsamdadır; Türkiye'den Avrupa'ya bir Türk havayoluyla gidiş ise değildir. Son varış noktasına 3 saat ya da daha fazla gecikmeyle ulaşan yolcu, gecikme olağanüstü koşullardan kaynaklanmıyorsa mesafeye göre 250, 400 ya da 600 avro tazminat isteyebilir. Gecikmede tazminat kuralı Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın Sturgeon kararıyla yerleşti; olağanüstü koşulları kanıtlama yükü ise havayolundadır.
Başvuru nasıl yapılır?
SHGM'ye göre başvuru önce havayoluna yapılır. Havayolu 10 gün içinde yanıt vermezse ya da yanıt yetersizse SHGM'ye çevrim içi yolcu hakları formu ya da posta yoluyla başvurabilirsiniz; SHGM'nin çağrı merkezi 444 60 01'dir. Başvuruda biniş kartı ve bilet bilgisi işinize yarar. Canlı takip burada da işe yarar: uçağın gerçekte ne zaman indiğini gösteren ekran görüntüsü, gecikme süresini belgelemek için pratik bir kanıttır. Bu bölüm genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez; kesin durumunuz için havayolunuzun yolcu hakları sayfasına başvurun.
Kaynaklar: SHGM yolcu hakları · SHY-YOLCU 2024 değişikliği · SHY-YOLCU 2012 · Avrupa Birliği — Your Europe · AB Adalet Divanı
Son kontrol: 24 Ekim 2026