Uçuş Numarası ile Uçak Sorgulama

Elinizde bir uçuş numarası ya da çağrı kodu var ve uçağın nerede olduğunu görmek istiyorsunuz. Bu sayfa hem aracı veriyor hem de kodun ne anlama geldiğini, sonuç çıkmadığında ne yapılacağını anlatıyor.

Uçuş numarası nedir, nasıl okunur?

Bilet üzerindeki uçuş numarası iki parçadan oluşur: havayolu kodu ve sefer numarası. TK1234'te TK, Türk Hava Yolları'nın iki harfli IATA kodudur; 1234 ise sefer numarasıdır. Havacılık sistemlerinde aynı havayolunun üç harfli bir ICAO kodu da vardır (Türk Hava Yolları için THY, Pegasus için PGT, SunExpress için SXS, AJet için AJT). Uçaklar telsizde ve ADS-B yayınında genellikle ICAO biçimini kullanır: biletinizde TK1234 yazarken uçak havada THY1234 olarak görünür. Bazı seferlerde ise uçak, sefer numarasıyla ilgisi olmayan harfli bir çağrı kodu (örneğin THY7LK) kullanır; bu yüzden bilet numarasıyla arama her uçuşta sonuç vermeyebilir.

Uçuş numarası ile uçak nerede öğrenilir?

Yukarıdaki kutuya kodu yazdığınızda uçak haritada açılır ve şunları görürsünüz: anlık konum, irtifa (metre), yer hızı (km/s), izlenen rota ve Türkiye'deki havalimanına tahmini varış süresi. Uçuşun kalkış-varış noktaları bulunabiliyorsa ülke ve şehir bilgisiyle birlikte listelenir. Uçuşunuzu bulamazsanız kalkış şehrini aratmak da işe yarar: örneğin "Trabzon" yazdığınızda Trabzon'dan kalkmış uçuşlar listelenir.

Tescil kodu ile sorgulama

Uçuş numarasını bilmiyorsanız, uçağın kuyruk numarasıyla da arayabilirsiniz. TC- ile başlayan bir kod Türkiye'de tescilli bir uçağı gösterir. Özel uçuşlarda sefer numarası olmadığı için tek arama yolu genellikle budur; ayrıntısı özel jet takibi yazımızda.

Türkiye'de devlet ve görev uçuşlarının çağrı kodları

Herkesin bildiği havayolu kodlarının dışında, kamu kurumlarının görev uçuşlarında kullandığı ön ekler vardır. Bu kodlar tarifeli sefer olmadığı için haritada rota bilgisi olmadan görünür ve insanlar kodu aratıp "bu uçak ne yapıyor" diye merak eder. En sık karşılaşılan ön ekler:

Ön ekten sonra gelen harf ve rakamlar araca özeldir; bu kısımların hangi birimi gösterdiğine dair kamuya açık, doğrulanabilir bir liste bulunmadığı için burada tahmin yürütmüyoruz. Yani "OGM ile başlıyorsa orman yangını görevidir" demek doğrudur; ortadaki harfleri açıklamaya çalışmak değildir.

Yangın sezonunda hangi kodlar havada olur?

Haziran-Ekim arası, Orman Genel Müdürlüğü'nün uçak, helikopter ve insansız hava araçlarından oluşan filosunun en yoğun çalıştığı dönemdir; Türkiye orman yangınlarıyla mücadelede İHA kullanan ülkeler arasındadır. Bu aylarda haritada OGM ve İHA ön ekli araçların sayısı belirgin biçimde artar, kış aylarında ise neredeyse tamamen kaybolur. Bir yangın bölgesinin üzerinde aynı anda birkaç kodun daire çizdiğini görmek bu dönemde olağandır.

Kodu arattım, uçak çıkmadı — neden?

Dürüst cevap: her uçak görünmez. Askerî uçuşların büyük bölümü ADS-B yayını yapmaz ya da yayını sınırlıdır. İnsansız hava araçlarının bir kısmı halka açık ağlarda görünen transponder taşımaz. Ayrıca uçak alçak irtifada uçuyorsa ve bölgede alıcı yoksa sinyal ulaşmaz. Sonuç çıkmaması, o kodun havada olmadığı anlamına gelmez.

Uçağın rotası "tanımsız" görünüyor, ne demek?

Kalkış-varış bilgisi, çağrı kodunun tarifeli sefer veritabanlarıyla eşleştirilmesinden gelir. Görev uçuşlarının tarifesi olmadığı için bu eşleşme yapılamaz ve rota "tanımsız" kalır. Ancak bu, uçağın ne yaptığını anlayamayacağınız anlamına gelmez: uçağın çizdiği izin şekli görevini anlatır.

Daire çizen uçak bir yere gitmiyor, bir yeri izliyordur: yangın gözetleme uçuşları saatlerce aynı bölgede tur atar. Düz hat en sık gördüğünüz desendir; uçak bir noktadan diğerine gidiyordur ve rota çoğunlukla veritabanında bulunur. Havalimanı yakınındaki oval turlar yoğun saatlerde pist sırası bekleyen uçaklardır; İstanbul ve Antalya çevresinde akşam saatlerinde sık görülür. Paralel şeritler bir alanı sistematik tarayan uçuşlardır: haritalama, ölçüm ya da arama-kurtarma. Alçak irtifada tekrarlanan iniş-kalkışlar eğitim uçuşlarıdır, havacılık okullarının bulunduğu havalimanlarında gün boyu sürer. Kesik kesik iz ise uçağın kaybolduğunu değil, sinyalin arada alıcıya ulaşmadığını gösterir.

Uçuş numarasını bilmiyorsam ne yapmalıyım?

Havalimanı ve saat bilgisi de yeterlidir. İlgili havalimanının canlı panosunu açıp gelen uçuş listesine bakabilirsiniz: uçaklar tahmini varış süresine göre sıralıdır ve kalkış noktaları yazar. Tüm panoların listesi havalimanları sayfasında; karşılamaya gidiyorsanız karşılama ekranı büyük puntolu bir görünüm sunar.

Sık Sorulan Sorular

Biletimdeki TK numarası ile uçağı bulamıyorum, neden?

Uçaklar havada genellikle havayolunun üç harfli ICAO kodunu kullanır: TK1234 yerine THY1234 gibi. Sistem bu çevirimi otomatik yapar, ancak bazı seferlerde uçak sefer numarasıyla ilgisi olmayan harfli bir çağrı kodu kullanır. Bu durumda kalkış şehrini aratmak en pratik yoldur.

OGM ile başlayan kod ne anlama gelir?

OGM ön eki Orman Genel Müdürlüğü'ne ait yangın söndürme uçak ve helikopterlerini gösterir. Bu uçuşlar tarifeli sefer olmadığı için haritada rota bilgisi olmadan görünür ve genellikle yangın bölgesi üzerinde daire çizerler.

Çağrı kodunu arattım, sonuç çıkmadı. Uçak havada değil mi?

Mutlaka öyle değildir. Askerî ve bazı devlet uçuşları ADS-B yayını yapmaz, insansız hava araçlarının bir kısmı halka açık ağlarda görünmez, alçak irtifada kapsama boşlukları olabilir. Sonuç çıkmaması uçağın yerde olduğunu kanıtlamaz.

Uçak haritada var ama rotası tanımsız yazıyor, sorun mu var?

Sorun değil. Rota bilgisi tarifeli sefer veritabanlarından gelir; görev ve özel uçuşların tarifesi olmadığı için eşleşme yapılamaz. Uçağın ne yaptığını iz deseninden anlayabilirsiniz: daire gözetleme, düz hat nokta-nokta uçuş, oval turlar iniş sırası demektir.

Uçuş numarası ile tescil kodu arasındaki fark nedir?

Uçuş numarası sefere aittir ve her gün başka uçakla uçulabilir; tescil kodu (TC- ile başlayan kuyruk numarası) uçağın kendisine aittir. Her ikisiyle de arama yapabilirsiniz.